Rob van Vuure

Stoppen, Junk

Stoppen
Voor je het weet heb je een of twee Rintje Ritsma’s in je blad: een rubriek of een serie die te lang doorloopt. Want hoe gaan die dingen? De columniste was spannend als single maar sinds haar geinige trouwerij, een jaar geleden in Las Vegas, is ze voorspelbaar geworden. De Bekende Nederlander verzorgt nog steeds die eetrubriek achter in het blad, terwijl hij op televisie allang zijn A-status verloren heeft. De striptekenaar blijkt eigenlijk maar één weerkerend thema te hebben, en dat gaat na drie verzamelalbums opvallen.
Dus: op tijd stoppen.
Maar soms stop je te vroeg met een rubriek. Playboy had de rubriek 'Blootgeven': een zeer naakte vrouw vertelde zeer expliciet over haar seksleven (met dat naakte lichaam). Na een maandje of twintig denk je als bladenmaker: nu weer eens wat anders, aankleden en wegwezen. Om kort te gaan: na drie maanden was de rubriek 'Blootgeven' terug. Teleurgestelde lezers twitterden massaal de rubriek het blad weer in. Volkskrant Magazine had de wonderschone serie 'Van twee kanten', een stel vertelde los van elkaar hoe ze elkaar hadden ontmoet; en over de tijd daarna. Na een paar jaar denk je: die vorm heb ik nu wel gezien, stoppen. Drie maanden later stond 'Van twee kanten' er weer in. In Cosmopolitan is de gestopte rubriek 'Aan de leugendetector', na veel protesten van het legioen, sinds kort weer terug. Een Bekende Nederlander gaat aan een echte leugendetector en krijgt de bekende Cosmo-vragen over vreemdgaan en over vreemdgaan. De rubriek begon ooit in de Russische Cosmo (KGB-kwaliteit!), waar anders, en werd een wereldsucces. De Hollandse leugendetector kan Beau van Erven Dorens op geen enkele leugen betrappen. De lik-me-reet-eerlijkheid van Beau zorgt voor een saaie aflevering. Maar geen nood, voorlopig gaat de detector niet nog een keer op off.

Junk
Augmented reality. Oftewel: toegevoegde realiteit. De digitechniek staat voor niets en daar kunnen alerte tijdschriftenmakers van profiteren. Op de Amerikaanse december-Esquire zit een sticker. Houd de cover met de sticker voor je webcam en het covermodel komt op je laptop in beweging, verkleedt zich zelfs, alsof er een video wordt afgespeeld. Zo simpel is het niet, maar simpeler is het niet uit te leggen. David Granger, de Amerikaanse editor-in-chief van Esquire, zei: 'It's a gimmick, but we're an entertainment medium'.
David zei ook dat ze de eerste ter wereld waren met zo’n cover-extra. Not true, David. In Amerika deed het blad COLORS al zoiets en in Nederland had omroepblad TVTotaal een soortgelijke actie. Augmented wordt in ieder geval steeds meer reality. De cover van een tijdschrift is een aandachtjunk. Gouden tijden! Er is een overdosis techniek op komst.

Joling en Sint

Joling
Het gaat maar door. Bekende Nederlander Willy Wortel heeft nu ook een eigen blad, met maat Lampje aan zijn zijde. Bekende Nederlanders Jip en Janneke volgen binnenkort. Bekende violiste Janine Jansen lanceerde verleden week de glossy Janine. (Veel glim. Los zand. Van Kluun tot Sting. Chantal Jansen zou zeggen, met het blad in handen: wat kan die Janine Jansen geweldig vioolspelen.)
En nu lees ik: 'Gerard Joling denkt na over een eigen blad'.
Stilte.
Beste Gerard, ga even zitten en luister, met de volgende acht regels verdien je geld. Waarom zijn sommige personalitybladen een succes en halen anderen nauwelijks één uitgave? Waarom is de Linda een succes, en in België de Goedele ook? Denk de naam Linda weg en kijk naar de inhoud van het blad. Aan zo’n soort tijdschrift was op dat moment, en nu nog, behoefte: opvallende onderwerpen ('Geen zin? Dan maak je maar zin!') in een schitterend jasje. Denk de naam Goedele weg en kijk naar de inhoud. Die onderwerpen ('Als een vrouw nee zegt, is het voorspel begonnen.') vind je in niet één ander Belgisch blad. Denk de naam Felderhof weg en je houdt een blad met een duidelijke sfeerformule over. Hetzelfde geldt voor de Maarten en de Sonja. Een succesvol personalityblad is meer dan een bekende naam. De naam helpt het blad op weg, maar al gauw moet de inhoud, de karakteristieke inhoud, het zelf doen. Is er een karakteristiek gat in de markt waar de naam Joling voor staat? Nee dus. Een Panorama vol comeback-kids? Hmm. Het gezondheidsblad Santé met een special over flatulentie? Misschien, maar dan samen met Gordon. Gordon! Of je nu van Gordon houdt of niet, hij is uitgesproken dus erg geschikt voor een personalityblad. Denk de naam Gordon weg en er blijft een shocking, relnichterig gieren-van-het-lachen-magazine over. Gordon zou meteen zeggen: gat in de markt, me reet, stop Willy Wortel er maar in. Gieren, dus.

Sint
Nu we toch bezig zijn: de bekendste Bekende Nederlander heeft natuurlijk ook een eigen blad. De SINT. Ook hier: denk de naam SINT weg en wat hou je over? Drie journalisten die 's nachts in de kroeg wat verzonnen en het 's ochtends niet weggooiden. Wel geinig, Bekende Nederlander, Sint, iedereen kent hem. Braakhekke test pepernoten. De beste schoorstenen van Nederland! Exclusief interview met de Hoofdpiet. Anky van Grunsven over het paard van Sinterklaas. Ik las het blad en dacht voortdurend: o jee, nu komt er een verhaal geheel op rijm. Voor een keer wil ik best in SINT geloven; op 4 december lopen er nog heel wat desperado s door het winkelcentrum. Maar beloof: in januari niet 's nachts gaan doorlullen over het blad Paashaas.

Scheiding, Top en Kerst

Scheiding
Een verhaal over een echtscheiding, dat kan nog steeds interessant zijn. Maar het beeld, de foto of wat dan ook bij dat verhaal? Gebroken fotolijstje: kan niet meer. Gescheurde trouwfoto: te vaak gezien. Intermediair maakte een mooie cover op het scheidingsthema en werd genomineerd. Het lijkt alsof er een stuk van de cover is gescheurd waardoor een gedeelte van de inhoudspagina zichtbaar wordt. Dat líjkt inderdaad zo, in het echt is de cover zo gelay-out. Er is niets gescheurd. Creatief doeltreffend.

Top
Quote 500. Waarom wij niet? Viva-400. Opzij: 100 machtigste vrouwen. Agnes Jongerius! Miljonair: 100 most invited. Gordon! Top2000 en Top1000 A Go Go. Miljonair: top-30 grootste filantropen. TomTom's Pieter Geelen! Maar ook: in het radioprogramma Vroege Vogels de Zangvogel top-100. Veldleeuwerik!
Precies: elk medium zoals het gebekt is.

Kerst
Het is begin november dus de Kerstdagen zitten erop. De redacties zijn klaar. De eerste maandbladen met de Kerst-onderwerpen liggen al in de winkel, de Kerstnummers van de vrouwenbladen gaan naar de drukkerij, de 'actuele' mannenweekbladen en de dagbladen moeten de Kerst-onderwerpen ondertussen op een rijtje hebben.
Eind december Kerstmis? Voor de meeste mensen wel, voor een stuk of honderd redacteuren in Nederland niet. Een beetje tijdschriftredactie is het hele jaar met Kerstmis bezig: unieke ideeën verzamelen, bijzondere interviewnamen vastleggen, in de zomer kalkoen braden en fotograferen. Gooi dat idee maar in de Kerstla, wordt al vanaf januari tijdens elke brainstorm gezegd. De meeste Kerstnummers zijn extra dik, extra mooi en van een extra kwaliteit - omdat er heel lang naartoe wordt gewerkt. Bekende Nederlanders die nooit iets willen, zeggen uiteindelijk 'ja' tegen een verzoek voor een Kerst-interview. (Ik zou u graag willen interviewen. Mabel: Nee, dat doe ik niet. Maar het is voor het Kerstnummer! Mabel: So what? Het Kerstnummer! Het beste verkochte nummer van het jaar, het mooiste nummer van het jaar! Mabel: Ik denk er over.) Onderwerpen die te plat voor woorden zijn, lijken in een Kerstbedding (kaarsen, kransjes, kindeke) opeens helemaal logisch. Auto rijdt op 3 februari het water in, alleen moeder verdrinkt niet. In de Kerstla: interview moeder. Vader van gehandicapte tienertweeling gaat op 4 maart naar het voetballen, vader van gehandicapte tienertweeling sindsdien spoorloos. In de Kerstla: interview tweeling. Drie kinderen overleden aan Mexicaanse griep. In de Kerstla: drie echtparen. (Ik prijs me inderdaad al jaren gelukkig dat ik wel onderwerpen mag bedenken, maar geen ouders hoef te bellen.) Standaard in elke Kerstla: Máxima. In de Kerstla: mevrouw Bril. De Kerstla 2009 was op elke redactie al leeg, opgebruikt, toen Pieter Lakeman doorbrak. Baukje Scheringa! Welk vrouwenblad won?

Karaoke en Demi

Karaoke
De Avrobode heeft een speciale uitgave met als thema: 25 jaar Tussen Kunst & Kitsch. Cees van Drongelen! Nelleke van der Krogt! Dat muziekje! Ook de vraag ‘En nu wilt u natuurlijk weten wat uw peper en zout-stelletje waard is? viert zijn 25-jarig jubileum. De bodebijlage is zorgvuldig samengesteld, zelfs consequent want ook op de cover is het kitsch en kunst. Het Melkmeisje van Vermeer, wie kent haar niet? (Kunst). Deze keer speelt presentatrice Nelleke van der Krogt de rol van Vermeers modelletje (Kitsch). De techniek staat voor niets, zeg je dan. Fotograaf Govert de Roos maakte een precies goed belichte foto van Nelleke en met behulp van Photoshop is zij als bejaarde melkvrouw het originele schilderij ingemonteerd.
Waarom zou je een aardig idee niet een keertje herhalen? En nog een keertje? In mei van dit jaar deed Holland Herald precies hetzelfde als de Avrobode nu. Het blad Holland Herald (KLM, internationaal) besteedde aandacht aan de grote Vermeer-tentoonstelling in Amerika. ’Ik heb een geweldig idee!’ moet iemand tijdens de Herald-brainstorm gezegd hebben. Melkmeisje, weet je wel? Zijn Amerikanen gek op! Milkmaid! Photoshoppen staat voor niets! Doen we. Fotograaf Carli Hermes flanste een internationaal topmodel het schilderij in. Maar ook Holland Herald was niet de eerste. Sinds de techniek voor niets staat randt men regelmatig het wereldberoemde melkmeisje aan. In de oude reclamecampagne ‘Melk, de Witte Motor’ kwam ze al voor. Okee Avrobode: mooi gedaan en functioneel. Okee Holland Herald: prachtig, heeft zeker gewerkt. Maar vanaf nu noemen we dit soort covers Karaoke-covers.

Demi
De Mona Lisa is het Melkmeisje van Italië. Op dit moment is er in Manchester een expositie ter ere van Leonardo da Vinci. Logisch idee: we monteren een bekende Engelse, met glimlachje, in het 500 jaar oude schilderij! Sommige covers van tijdschriften benaderen de icoonstatus van beroemde schilderijen. Dus worden ook zij gekaraoked. Zoon Sean Lennon imiteerde recentelijk een beroemde Rolling Stone-tijdschriftencover van zijn vader. Zwakjes. De Amerikaanse Esquire had in 1968 een beroemde cover met Mohammed Ali, over zijn passie; vele pijlen doorboorden zijn lichaam. Verleden maand deed Esquire hetzelfde nog eens over, met gasthoofdredacteur comedian Ricky Gervais. Het blad persifleerde zichzelf. Deze maand heeft het tijdschrift Mama, ‘for all fabulous moms’, de actrice Elle van Rijn op de cover. Acht maanden zwanger, geheel naakt, haar handen omvangen haar bovenstebolle buik. Alle bellen gingen rinkelen. Esquire zei nog: persiflage. Mama zwijgt over ‘the mother of all pregnancy covers’: Demi Moore in 1991 op de cover van Vanity Fair, acht maanden zwanger, geheel naakt, haar handen omvangen… Eeneiige tweeling.

JEM, Dictee en Rijm

JEM
Juf Tallina de Boer (hoofdredacteur), in welk jaar leven we? Op pagina 62 begon de irritatie en op pagina 74 dacht ik definitief: in welk jaar is dit nieuwe tijdschrift gemaakt, en waar? (Venlo). Ik lees in het eerste nummer van JEM, 'eigenwijze glossy voor juffen en meesters, ook leuk voor ouders'. Alle juffen in het blad zijn jong, alle juffen zijn wit en bijna alle juffen zijn blond. Er komt een schrijfster, Judith Koppens, aan het woord: wit en blond en jong. Hoofdredacteur Tallina: blond en jong. Covermodel juf Chantal: blond. Kleuterjuf Janneke: jong en blond. Columniste Tamara: wit en blond en 35. Interview met donkerblonde(!) juf Karin (29). Modeproductie: vijf keer Chantal, vijf keer blond. Gesprek met juf Sylvia, wit en 30 jaar. Op pagina 74: turntalentje Luc aan het woord. Leuk jochie, hartstikke wit en blond. Drié mannen in JEM, wit & wit & wit. Leuk, we gaan met de klas een fietssleutelbord maken! Het eindresultaat is gefotografeerd met de tien naamkaartjes: Bart, Floor, Don, Isa en ga maar door. Mohammed en Fatima komen in de hele 2009-denkwereld van JEM niet voor. De oúdere juf of meester ook niet. De ouders van de kinderen ook niet. Eerlijk is eerlijk: er is een reportage over een onderwijzeres in Vietnam. Maar dat heeft niets met onze Hollandse geïntegreerde schoolsamenleving te maken. Het enige duidelijk allochtone in 'eigenwijze glossy' JEM vinden we op bladzijde 54. Boven de modeproductie staat: Harembroek.

Dictee
Hoe maak je een onderhoudend blad? Afwisseling in emoties met als vertrekpunt de belangrijkste 'interesses' van je doelgroep. Dat doet JEM, maar daar blijft het ook bij. Nog los van de autochtone blondjesterreur vind je in het hele blad niet één opvallend, wat spannender onderwerp. Even huiswerk gedaan voor juf Tallina, vijf suggesties real life van het schoolplein geplukt. 1) Juf verliefd op meester. 2) Echtgenoot juf overleden 3) Juf verliefd op ouder. 4) Kind ernstig ziek. 5) Anonieme rubriek: het idiootste wat ik ooit meemaakte, van rare ouders tot idiote traktaties. En dé toprubriek in een blad voor juffen en meesters: het dictee. Onweerstaanbaar voor de doelgroep. Zeg: in deze JEM staan ergens twee taalfouten. Mail ons! (Wat bleek uit het lezersonderzoek: 96% las het héle blad. Twee keer).

Rijm
Ik reed naast een vrachtauto. Op de auto stond:' U een bed met 60% korting, wij de slapeloze nachten'. In de laatste Onze Taal staat een artikel over 'de poëzie van de middenstand'. Geweldig. Ik heb een sterk karakter, dus ik zal niet alles citeren. 'Piet Patat. Bakt de concurrentie plat'. En: 'Stop! Eet eerst bij Jan een haring op'. Sportschool De Groot in Moergestel ligt tegenover het kerkhof. Dus: 'Kom maar sporten bij De Groot. Dan lig je dáár niet dood' Absalom was een Bijbelfiguur die met zijn lange haren in de takken bleef hangen en daardoor gedood kon worden. Onweerstaanbaar voor menig kapper: 'Wil het u niet gaan als Absalon. Kom dan in deze kapsalon'.   

Award, Katrien en Actueel

Award
Het is Gouden Kalveren-tijd en niet alleen voor de filmindustrie. Ook tijdschriftenmakers geven elkaar vanaf oktober de Schouderkloppen 2009. Hoofdredacteur van het Jaar, Lancering van het Jaar, Tijdschrift van het Jaar, Cover van het Jaar. Nomineren en op het feest the winner is... In Amerika is men in de nominatiefase en weer draait het om dezelfde bladen: The New Yorker, Esquire, New York Magazine, Harper’s Bazaar, People. Zie deze genomineerde cover van New York Magazine. Beeld: het in monsterkop veranderde gezicht van megafraudeur Madoff. Dan heb je geen covertekst meer nodig.
Maar ook in Nederland zie je steeds dezelfde gezichten op het jaarlijkse Grote Schouderklop Feest: VPROgids, Quote, JAN, Intermediair, LINDA., af en toe Libelle, af en toe FHM, Volkskrant Magazine. Waarom doen mooie bladen als Marie Claire, Cosmopolitan, Donald Duck en Glamour nooit mee voor de hoogste cover-eer? Omdat het format-bladen zijn, uit het buitenland geïmporteerde formules met weinig ruimte voor eigen Hollandse uitspattingen. De redacties mogen niks. De internationale regie zegt: de coverfoto moet daar, de coverteksten moeten zo, het logo moet bovenin. Keurslijfbladen. Geldt ook voor ELLE, National Geographic, RED. Geldt ook voor Men's Health, Playboy en Nickelodeon. En waarom halen bladen als Story en Privé, Panorama en Aktueel ook nooit de nominaties? Omdat het niet gaat om de best verkopende cover, maar om de mooiste cover. Revu en Autoweek maken soms geweldige covers, geweldig verkopende covers, maar er is ook nog zoiets als 'esthetisch geheel'. De massa-doelgroep wil in de winkel 'toegeschreeuwd' worden, fluisterend wenken wordt afgestraft met de-ballen-ik-heb-haast. Goed schreeuwen is moeilijk en je wint er geen prijs mee. Want: een schitterend gevonden woordspeling, een geniale zwart-witfoto, een arty illustratie, een typografisch hoogstandje op een massabladcover? We weten dat u smaak hebt, beste hoofdredacteur, de arty vriendjes zijn blij, maar leg eens uit: waarom wilt u geen massablad blijven?

Katrien
Playboy is een format-blad, inderdaad, maar tegelijkertijd het enige blad dat zich af en toe aan de regie onttrekt. Op de komende novembercover van de Amerikaanse Playboy gaat Marge Simpson, het gele karakter uit The Simpsons, uit de kleren. Speels, maar meer ook niet. Ik smeek je, Katrien Duck, hou alles aan.

Actueel
De jaarlijkse coververkiezing in Amerika is verrijkt met een paar nieuwe actuele categorieën. Dat geeft hoop voor sommige bladen. Dit jaar ook een Award voor de Beste Obama-cover, voor de Beste Crisis-cover en een voor de Beste Sex-cover. Alle trends krijgen een Award-vertaling. Kan in Nederland ook. Crisis, sex, maar ook: de Beste Scheidings-cover van het Jaar! Yolanthe, Vanessa, Paay en noem maar op. Dat wordt nog moeilijk kiezen voor de gossipjury. Dan nog verder segmenteren. De Beste Jan Smit-cover van het Jaar!

Periferie

Periferie
Het tijdschrift De Kleine Aarde (ecologisch, duurzaamheid, composttoilet) is wat inhoud betreft helemaal van nu. Is dat een verdienste? Nee, het is vanzelf gegaan. De Kleine Aarde is in alle jaren van zijn bestaan nauwelijks veranderd, de tijdgeest wél, Al Gore heeft het gedachtegoed versneld up to date gemaakt. Twintig jaar geleden was het tijdschrift zijn tijd twintig jaar vooruit.
Ik was er ooit om over het blad te praten. Het begon meteen al vervreemdend. Ik vroeg om een routebeschrijving, het is ergens bij Boxtel. De beschrijving eindigde met: 'Huurfiets verkrijgbaar bij station Boxtel'. En het afgesproken honorarium, de aansluitende 100% ecologische maaltijd! Notenjam, zevenbladpesto en andere biodiversiteit. Maar ja, ik was al schofferend met een grote Peugeot aan komen rijden, dus tijdens het eten gaf ik geen krimp - bovendien maakt sympathie rauwe bonen zoet. Naast mij aan tafel zat een aardige tekstredactrice. Halverwege de avond vroeg ik haar: 'Heb je wel eens gezondigd - op dit gebied?' Ze keek schichtig om zich heen en zei zacht: "Ja, verleden jaar Kerstmis. Toen at ik een paprika''. Pas toen ze me duidelijk maakte dat dat een niet-seizoensgebonden handeling was, de paprika was door aardgas rood geworden, begreep ik haar. Ik zei meteen: 'Mooi rubriekje voor jullie blad. Eén kolom. Naam: Eén keer'.
Maar dat haalde het niet.
Toch is dat precies wat je van het tijdschrift De Kleine Aarde kunt zeggen. Een tijdschrift moet ook voor mensen net buiten de eigen parochie, de strikt geformuleerde doelgroep, aantrekkelijk zijn. Noem jezelf anders meteen clubblad. Op de cover van dit herfstnummer de woorden: klimaatneutraal, klimaattop, stinsenplanten, visies en drie (3!) keer het woord duurzaam. Clubblad! En in het blad: alles seizoensgebonden verantwoord, geen enkele opvallende tijdschrifteninvalshoek. Terwijl duurzaamheid niet saai hoeft te zijn. Zo'n ecologische maaltijd smaakt dan wel niet, fotogeniek is het allemaal wel. Je kunt vinden wat je wilt van een broodje notenjam, close gefotografeerd over een hele pagina smaakt het elke bladenmaker. Of, in juni, seizoensgebonden, een dubbele pagina aardbeien. Niets van dat alles. Een simpele manier om je parochie wat te kietelen is de periferierubriek. Een rubriekje dat tegen de formule aanschurkt. Elk goed gemaakt blad heeft ze. In het dieetblad een rubriekje over lekkere dikmakers. In Cosmopolitan een rubriekje over het een keer niét doen. In de nieuw te verschijnen Joling een Toppers-quote van Gordon. In De Kleine Aarde het rubriekje 'Eén keer'. Een klein vloekje in de parochie maakt de parochie toegankelijker.

Droog, Handvat en Peroxide

Droog
Ik vond een oud Afrikaans gezegde: 'Al staat de rivier droog, zij behoudt haar naam'. Mooie uitsmijter voor een boek/tv/pop/filmrecensent. Eens kijken aan welk tijdschrift we dit kunnen koppelen. Ik sta in de kiosk en kan niet kiezen.

Handvat
Hoeveel Nederlandse tekenaars zijn over de héle wereld bekend? Drie. Dick Bruna, Rembrandt van Rijn en Marjolein Bastin. Loop in Chili een winkel binnen, of in Kazachstan, en vraag naar een setje Bastin-ansichtkaarten. Het is er te koop. Natuurillustratrice Marjolein Bastin beleeft deze maanden museale erkenning: een grote overzichtstentoonstelling in het Noord-Brabants Museum. Dertig jaar geleden debuteerde ze in Libelle.
Maar eerst even dit.
Om aan te geven hoe ernstig het soms met mij is: ik ben een keer naar Barcelona afgereisd om, sorry Gaudi, Ronaldinho te zien voetballen. Ik ging ooit met vrienden die ook niet van boksen houden, naar Berlijn om Mohammed Ali live in de ring te zien. Op mijn werkkamer hangt een krantenknipsel met een hartenkreet van Nico Scheepmaker: 'Ik schrijf het nog één keer. Ga naar het stadion om Cruijff te zien voetballen. Ga elke week. Ga ook naar de uitwedstrijden. Mis niets. Denk niet: na Cruijff komt er wel weer een nieuwe Cruijff, elke generatie levert zo'n supertalent. Dat is niet zo. Johan is eenmalig. Ga naar hem kijken zolang het nog kan. Dan maar een jaartje niét op vakantie'.
Voor wie ga je tegenwoordig nog naar het stadion? Voor Piet Keizer, als je geluk hebt kun je hem in een bepaalde koffiekamer van de Arena zien. That's all. Voor tijdschriften geldt hetzelfde. Voor wie nog koop je blad of krant? Met Martin Bril is ook dat verdwenen. Toch is zo'n blad- of krantgebonden naam belangrijk. Het is een handvat. Het smoelt je blad. Je kunt je bladbinding verwoorden wanneer de acceptgiro binnenvalt. Viva, dat is toch met AnyBody? Ja, alleen daarom al. Management Team, dat is toch met Bob de Manager achterop? Ja. HPDeTijd, dat is toch met Zelfportret? Ja. NRC, dat is toch met Hollands Dagboek? Nee, ook dat al niet meer. Libelle, dat is toch met Jan, Jans en de Kinderen en Marjolein Bastin? Onder andere. De bladenmakerskunst is: oude handvatten zo lang mogelijk levend houden en ondertussen nieuwe handvatten creëren. Ik heb wel eens met hagel geschoten en zes columnisten tegelijk geïntroduceerd. Maar er zat wél een blijvend handvat tussen.

Peroxide
Het Duitse weekblad Der Spiegel laat zien wat er covertechnisch allemaal kan. Verkiezingstijd! Angela Merkel op de cover, natuurlijk.

 




Beweeg Der Spiegel een beetje en je ziet op dezelfde plek concurrent Frank-Walter Steinmeier. Hologramtechnieken worden steeds betaalbaarder. Helaas zijn onze landelijke verkiezingen nog ver weg, maar we kunnen niet wachten. De Wouter. De Femke. Jan Peter op de cover, natuurlijk. Beweeg Elsevier een beetje en je ziet op dezelfde plek een hoofd vol peroxide.

Efteling, Elle, Nieuw

Efteling
Het leukste massablad van Nederland is al jarenlang De Efteling. Vergelijk Libelle/Margriet met een massapretpark en je komt uit op dezelfde ingrediënten. Middle of the road, dus aantrekkelijk voor een brede doelgroep. Aspiratie: je durft lang niet alles. Veel vaste rubrieken. Onderhoudend, want overal instapmomenten. Net op tijd iets te nuttigen. Veel traditionele, maar elk jaar ook een nieuwe attractie. En vooral: niet schromen om succesvolle formule-elementen jaar in jaar uit te handhaven: van routing tot achtbaan tot Anton Pieck. Maar De Efteling is ook, als alert massamedium, met zijn tijd mee gegaan. Een hotel op het terrein, vakantiehuisjes in het park, een leuk theater en ..de pr! De Efteling begroette verleden week haar 100 miljoenste bezoeker. Stond-zelfs-op-teletekst. Hoeveel Libelles zijn er sinds de start verkocht? Er waren jaren dat Libelle een oplage had van 800.000 ex per week, dat is 40 miljoen Libelles per jaar. Libelle bestaat 75 jaar, naar alle kanten afgerond zijn er ondertussen toch zo’n twee miljard Libelles verkocht. Die twee miljardste Libelle zou ik wel kopen. Straks de miljoenste SONJA! Volgende week:de miljardste Televizier! De honderd miljoenste Elsevier! Reken het eens uit voor dagbladen. Inderdaad, uitroeptekens te kort. Nog één uitroepteken: Teletekst-pr! Komkommertijd-pr. Weer wat geleerd van collega pretparkmassablad.

Elle
Misschien was het ook wel ongeveer de tien miljoenste Elle, maar serieuzer is natuurlijk: 20 jaar ELLE in Nederland. Resultaat: een dik, geweldig jubileumnummer. En hoera, voorspelbaar van inhoud .Want dat maakt jubileumnummers juist zo leuk. Oud-medewerkers aan het woord, veel citaten (Patricia Paay: 'Die borsten zijn van mezelf. Zelf betaald'). Alle oude covertjes laten zien, reflectie, een wedstrijd en iets over Parijse godmother Hélène Gordon-Lazareff. Bijnaam: het stalen vogeltje. Nou, dan weet je het wel. Interessant teringwijf, kun je ook zeggen. Maar in ieder geval: ze bedacht fenomeen Elle. Permanent vinger op de trends en altijd een lekkere gevoelstemperatuur. Deze keer: zes keer Doutzen Kroes op zes verschillende jubileumcovers. Oók trend. En niet voorspelbaar.

Nieuw
Co Adriaanse zei ooit: Scorebord-journalistiek. Leo Beenhakker zei: Patat-generatie. Minister Middelkoop riep: Ufo-journalistiek. De makelaar adverteerde met 'panorama-appartementen'. In Duitsland, las ik, heerst geen klimaat voor testosteronpolitiek. Nog maar kort geleden schreef iemand: Komkommertijd-pr. En Wilders zei: hoofddoekjes-taks. Bedenk een goed woord, een niéuw woord en je valt op. En dat is soms genoeg. Rep&Roer&Reactie. Voor de coverteksten van tijdschriften gelden dezelfde criteria. Dames en heren politici, wilt u morgen in de krant? Organiseer een brainstorm met de beste covertekstenmakers van Nederland (Viva, Quote, Revu, Privé, VARA-gids). De Citeerpotentie-brainstorm.

Ilse en Jan

Ilse

'Stay with me', zingt Ilse de Lange. En elke bladenmaker zegt het haar na. Ik heb u verleid, beste lezer, u hebt mijn blad opgepakt, u léést er in en u slaat om. Stay with me, liefst alle honderd en veertig pagina's. Hoe krijg je dat voor elkaar? Het antwoord is simpel: maak een leuk onderhoudend blad, afwisselend, precies op de doelgroep, lekker bladritme, een paar verslavende rubrieken, een scoopje, een unieke foto en klaar is. Nou Kees, was het maar zo makkelijk. Steeds sneller raken lezers verveeld en afgeleid. De lezer van Quote wil het blad net terzijde leggen, de '13 domme vragen over Bart de Smet, nieuwe CEO van Fortis' op pagina 44 waren leuk. Dan leest hij klein bovenin dezelfde pagina een wervend citaat: 'Vorig jaar heb ik vijf ton aan prijzengeld gepakt', zie pagina 129. Door het hele blad heen, op een onorthodoxe plek, steeds klein bovenin, soms zelfs met fotootje, verwijst Quote slim naar een volgende reportage: stay with me, stay with me, daar&daar is óók nog iets interessants. Het blad Story doet regelmatig hetzelfde. Middenin een verhaal over Hans Klok (pagina 20) een opvallend kadertje met de tekst:'Marc had meer liefjes, kijk op pagina 36'. RTL en SBS6 doen hetzelfde. Boven het hoofd van Albert Verlinde (RTL Boulevard) lees je opeens dat er diezelfde avond op RTL ook nog een live-voetbalwedstrijd is, dus: stay with us!

Er zijn meer manieren om lezers in je blad te houden. Dikke Zomerspecial met als thema Succes? Om de vijftien pagina' s een eens succesvol type op één pagina geportretteerd, met als laatste vraag: hoe voelt het om nu failliet te zijn? Modespecial van Volkskrant Magazine verleden week: om de zoveel pagina's een foto van een man die 'elke dag hetzelfde aan heeft'. Een heel themanummer over records? Onderin op elke pagina door het hele blad heen een verbindende opvallende balk met het ene record na het andere. Ooit gedaan: wie is de beste Playboy-kenner? Precies 69 vragen, ik weet ook niet meer waarom, die alleen beantwoord konden worden als je het héle blad zorgvuldig doornam. Prijs: mee naar fotoshoot. Als kenner.

Jan

Stay with me, dat werkte een keer heel goed bij Panorama. Op de cover kondigde Jannie (blond, 32) aan: follow me, ik doe in het blad een striptease, zie de pagina's 3, 11, 34, 56, 76, 98 en 107. Op pagina 3 blouse uit. Op pagina 11 laarzen uit. Op pagina 34 riem af. Op pagina 56 Jannie zonder spijkerbroek. Snel doorbladeren. Op pagina 76 Jannie op de rug gefotografeerd, zonder bh, pruilend omkijkend. Stay with me! Op pagina 98 eindelijk het slot van de in-blad-striptease: Jannie helemaal naakt, op de rug gezien, met de tekst 'Finale op pagina 107'. Op pagina 107 had Jannie zich omgedraaid. Toen bleek: Jannie was een man. Jannie was Jan! Grijnzend keek Jan (blond,32) zijn homofobe doelgroep aan. Dertig boze mails.